19- 24 KASIM 2015 – TKDK KIRMIZI ET VE SÜT SEKTÖR TOPLANTILARI

19 ve 24 Kasım 2015 tarihlerinde TKDK tarafından IPARD hibe programlarının değerlendirildiği, kırmızı et ve süt sektörlerine yönelik toplantılar yapılmıştır.

Kırmızı Et Sektörü Toplantısı:

TKDK Başkanı Ali Recep Nazlı başkanlığında gerçekleşen Kırmızı Et Sektörü toplantısına, sektör temsilcileri, öğretim görevlileri ve IPARD faydalanıcıları katılım sağlamıştır.  Toplantının açılış konuşmasını Sayın Ali Recep Nazlı yapmıştır.

Toplantının amacının, bu sektördeki paydaşlarının sorunlarının desteklemeler ve verilen hibeler anlamında nasıl çözülebileceği, kendilerinden beklentilerin öğrenilmesi olduğunu belirtmiştir.

Bu toplantının 4. toplantı olduğunu, daha önce kanatlı sektörünü topladıklarını, ardından danışman firmaları bir araya getirdiklerini ve kırsal turizm sektörünü Nevşehir’de topladıklarını belirtmiştir.

Toplantı sonunda toplantı ile ilgili özet bir rapor sunularak Sayın Bakana iletileceğini, daha sonra ilgili kurumlara gereğini yapmaları için iletileceğini belirtmiş, bu raporlara dayanılarak önümüzdeki IPARD döneminde yol haritasının belirlendiğini ifade etmiştir.

TKDK’nın kuruluş amacının AB’nin kaynaklarını kırsalda tarımla uğraşan yatırımcılara bir şekilde aktarmak olduğunu belirtmiş, 15 çağrı ilanına çıkıldığını ifade etmiştir.

Bunun sonucunda yaklaşık 16.000 proje alındığını, 11.000’e yakın proje için sözleşme imzalandığını, kalanının da önümüzdeki Temmuz ayına kadar biteceğini ifade etmiştir.

Bu projelerle şu anda 45.000 kişiye istihdam sağlandığını, bu projelerin şu an %40-50 kapasiteyle çalıştığını ifade etmiştir.

Destekleme verilen alanların; birincil üretim olarak süt hayvancılığı, kırmızı et besiciliği (küçükbaş, büyükbaş), beyaz et (etçil tavuk yetiştiriciliği) olduğunu, IPARD II kapsamında yumurta tavukçuluğuna da destekleme vereceklerini belirtmiştir.

Ürün işleme anlamında ise hibe verilen sektörlerin süt işleme, et işleme (kesimhane, kombina, et ürünleri), meyve – sebze (10.000 m3’e kadar soğuk hava depoları) ve su ürünleri işleme şeklinde olduğunu belirtmiştir.

Bunun dışında tıbbi aromatik bitkiler, yerel ürünler, kültür balıkçılığı gibi alanlarda da hibelerin olduğunu ifade etmiştir.

IPARD II kapsamında yeni verilecek desteklerin ise; yumurta tavukçuluğu (sadece modernizasyon/ makine ekipman desteği), yenilenebilir enerji sektörü (var olan tesislerin veya yeni kurulacak tesislerin kendi ihtiyacını karşılamak amacıyla) olacağını belirtmiştir.

Hem yatırım hem yenilenebilir enerjiyi aynı anda destekleyebileceklerini belirtmiştir.

IPARD desteklemeleri hibe oranının önceden %65 oranında iken IPARD II kapsamında %70’e çıkacağını belirtmiştir. KDV muafiyetinin de olduğunu ifade etmiştir.

Kırmızı et ile ilgili bir projenin içerisinde atık yönetimi ile ilgili de bir yapılanma olursa 10 puan daha ilave olacağını belirtmiştir.

Enerji ile ilgili izinleri TEDAŞ’ın verdiğini, ancak Enerji Bakanlığı’nın bu projeler kapsamındaki izinleri TKDK’ya verdiğini belirtmiş, 300 KWa’ya kadar olan proje izinlerini de TKDK’nın vereceğini ifade etmiştir. 1 Megawatt’a kadar olan projenin 500 bin Avro’sunun %60’ını TKDK’nın destekleyeceğini ifade etmiştir.

IPARD yatırımları sonucu ihracat rakamının 84 milyon TL’ye ulaştığını, amacın 100 milyon dolara ulaşması olduğunu belirtmiştir.

IPARD’ın 42 ilde faaliyet gösterdiğini, diğer illerde ise Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının kendi destekleri olduğunu belirtmiştir.

Kırmızı ete son 2 çağrıda destek veremediklerini belirten Nazlı, kırmızı et ve beyaz ete beraber çağrıya çıkıldığını ifade etmiş, Beyaz ette ise binlerce hibe talebi olduğunu belirtmiştir.

Esas desteklenmeye ihtiyaç olan sektörün kırmızı et sektörü olduğunu vurgulamış, buradan proje almak istediklerini belirtmiştir.

IPARD II’de kırmızı et sektöründen ciddi miktarda proje beklediklerini belirtmiştir.

42 ilde sektör analizi yaptırdıklarını ifade etmiştir.

Hangi sektörün hangi illerde kümelenmesi gerektiğinin bu platformda tartışılması gerektiğini belirtmiştir.

Türkiye’de tarıma dayalı organize sanayi bölgelerinin kurulmaya başlandığını ifade etmiştir.

AB Komisyonunun kırmızı et, beyaz et ve süt sektörlerine verilen hibelerin bu işi gerçekten yapanlara verilmesi gerektiğini belirttiğini ifade etmiştir.

Herkesin her sektöre girmesine gerek olmadığını, bu işlere gerçekten bu işi yapacak olanların girmesi gerektiğini söylemiştir.

Kırmızı et besiciliğinde 393 proje ile sözleşme imzalandığını, bunların toplam yatırım tutarının 660 milyon TL olduğunu, toplam kadın yatırımcı sayısının ise 22 olduğunu belirtmiştir.

Kırmızı et işlemede 100 proje ile sözleşme imzalandığını, toplam yatırım tutarının 326 milyon TL olduğunu, bundan sonra buradan daha çok proje beklediklerini belirtmiştir.

Şu anda çok sayıda kesimhanenin 12. Fasıldaki gereklilikleri karşılayamayacak durumda olduğunu ve kapanma tehlikesi yaşadığını belirtmiştir.

Belediyelerin de TKDK tarafından desteklenmek istediğini, belediye projenin %20-25 ortağı olup diğer ortakla birlikte başvurduğunda ancak bu şekilde desteklenebildiğini belirtmiştir. Afyon’da bir projeyi bu şekilde desteklediklerini ifade etmiştir.

Kesimhanelerin de modernizasyonunu sağlamanın önemli olduğunu belirtmiştir.

Besicilikte en çok Diyarbakır, Ankara, Yozgat, Afyon, Sivas ve Amasya illerinin proje aldığını, et işlemede ise en çok Afyon, Konya, Balıkesir ve Ankara illerinin proje aldığını belirtmiştir.

Toplantıdan beklentilerinin önümüzdeki dönem hibelerle kırmızı et sektöründeki yetiştiricileri, yatırımcıları nasıl daha iyi hale getirebileceklerinin konuşulması olduğunu belirtmiştir.

Yakın bir zamanda IPARD II’nin ilanına çıkacaklarını belirtmiş, bundan böyle faydalanıcılarda 3 yıllık mesleki deneyim şartı getireceklerini de belirtmiştir.

Daha sonra TKDK yetkilileri IPARD I uygulamaları ve IPARD II programı hakkında bilgilendirme yapmışlardır.

Ardından Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı HAYGEM Altyapı ve Çevre İzleme Daire Başkanı Ramazan Koçak “Kırmızı Et Sektörü Mevzuatı” konusunda bilgilendirme yapmış, Gıda Kodeks Daire Başkanlığından Hamit Demirtaş, yasal mevzuata yönelik bir sunum gerçekleştirmiştir.

Öğleden sonra ise Prof. Dr. Bülent Gülçubuk “TKDK Projeleri Kırmızı Et Sektörü Etki Değerlendirmesi” konulu sunum yapmıştır. Daha sonra Yönetim Kurulu Başkanımız Sayın Zeki Ilgaz “Türkiye’de Hayvancılık ve Kırmızı Et Sektörü Sorunları ve Çözüm Önerileri” konulu sunum yapmıştır. Ardından Türkiye Kırmızı Et Üreticileri Merkez Birliği temsilcisi “Kırmızı Et Sektör Analizi” konulu sunum gerçekleştirmiştir.

Genel değerlendirmeler ve soru cevaptan sonra toplantı sona ermiştir.

Süt Sektörü Toplantısı:

TKDK Başkanı Ali Recep Nazlı açılış konuşmasını yapmıştır.

TKDK’nın 2007 yılında kurulduğunu ve 2011 yılında faaliyetlerine başladığını belirtmiştir.

6 milyar TL’ye yakın yatırım gerçekleştirildiğini, 11 bine yakın proje için sözleşme imzaladıklarını, 45 bin kişiye istihdam sağlandığını, işletmelerin henüz yeni olduklarını %40-50 kapasiteyle çalıştıklarını, 100.000 kişinin bu işletmelerde çalışmasını sağlamayı hedeflediklerini belirtmiştir.

Hayvancılığın önceden 1-2 hayvanla yapılan bir faaliyet iken şu anda güzel bir yapıya doğru gittiğini ifade etmiştir.

Bu sene itibariyle IPARD I’in sona ereceğini, başka çağrıya çıkılmayacağını, 15 Aralık’a kadar 15. Çağrının da biteceğini, daha sonra IPARD II’nin çağrılarının başlayacağını belirtmiştir.

IPARD II’de şimdiye kadar verilen tüm hibelerin devam edeceğini, hibe oranının %65’ten %70’e çıkartılacağını, süt ve et işletmede 3 milyon Avro’nun %50’sinin destekleniyor iken şimdi eğer proje içinde atık yönetimi ile ilgili bir yapı varsa 10 puan ilave edilerek %60 destek verileceğini belirtmiştir.

IPARD I’de kanatlı sektöründe sadece etçil tavukçuluk desteklenirken şimdi yumurta tavukçuluğunun da destekleneceğini, var olanın modernize edileceğini belirtmiştir.

IPARD II’de yenilenebilir enerjiye gireceklerini belirtmiştir.

Faydalanıcıların yaptıkları projelerin enerji ihtiyacını karşılamak için yenilenebilir enerji projesini de koyabileceklerini, bu şekilde kendi enerjilerini buradan karşılayıp, kalanını da satabileceklerini belirtmiştir.

Sıfırdan sadece yenilenebilir enerji tesisi de kurulabileceğini, 1 Megawata kadar destek vereceklerini, müstakil yenilenebilir enerji tedbirinde destek oranının %65 olduğunu belirtmiştir.

Et sektörünün de sütün desteklenmesini istediğini, 11.000’e yakın projenin 946’sının süt hayvancılığına ait olduğunu, süt hayvancılığı projelerinin toplam yatırım tutarının 1,8 milyar TL, hibe tutarının ise 1,13 milyar TL olduğunu belirtmiştir.

Toplam verilen hibelerin %35’inin süt hayvancılığına ait olduğunu, süt işlemede ise 177 projeye destek sağlandığını, bu tesislerin üretimin sonunda AB standartlarında üretim yaptıklarına dair belge aldıklarını belirtmiştir.

Süt işlemede 400 milyon TL yatırım yapıldığını, bunun 200 milyon TL’sinin hibe olduğunu, projelerde 40 yaş altı gençlere ve kadınlara pozitif ayrım yaptıklarını belirtmiştir.

Kadınların süt hayvancılığına çok ilgi gösterdiklerini belirten Nazlı, 100-150 başlık işletmelerin yanında sürdürülebilirlik kaydıyla 30-40-50 başlık işletmeler de kurmak istediklerini, küçük ve orta ölçekli işletmeleri kurmak ve desteklemek istediklerini belirtmiştir.

Belli noktalarda kümelenme gerçekleştirerek süt sektörüne katkı sağlamak istediklerini belirtmiş, amacın, kırsal refaha katkı sağlamak, işletme mantığını kazandırmak olduğunu ifade etmiştir.

İşletmelere sadece destek vermediklerini, sürdürülebilirlik eğitimleri de vermeye başladıklarını belirtmiştir.

Yatırımcıların işletmelerin kurulmasından sonra zaman zaman işletme sermayesine ihtiyacı olduğunu, düşük faizli ve faizsiz krediler oluşturma konusunda da yatırımcıları destekleyeceklerini belirtmiştir.

Ayrıca danışmanlara 5 gün eğitim verdiklerini, akreditasyon vereceklerini belirtmiştir.

Ardından TKDK uzmanları tarafından IPARD süt sektörü hakkında bilgi verilmiştir. Prof. Dr. Bülent Gülçubuk, IPARD I etki değerlendirmesi konusunda sunum yapmıştır.

Öğleden sonra ise Atık Yönetim konusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından bir sunum yapılmış, HAYGEM’DEN Murat Günay süt üretiminde yasal mevzuata yönelik bir sunum gerçekleştirmiş, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından ise süt işlemede yasal mevzuata yönelik sunum gerçekleştirilmiş, ardından Süt Üreticileri Merkez Birliği ve ASÜD tarafından süt sektörüne yönelik sunum yapılmıştır.

Soru ve cevapların ardından toplantı sona ermiştir.

 

Dökümanlar: SUNUM