SETBİR BAŞKANI TARIK TEZEL’İN “AB VE TÜRKİYE’DE MUTLU HAYVANCILIK PROJESİ AÇILIŞ TOPLANTISI” KONUŞMASI – 19.06.2019

Saygıdeğer sektör temsilcileri,

Saygıdeğer akademisyenler,

Değerli katılımcılar,

SETBİR tarafından yürütülmekte olan ve “Sivil Toplum Diyaloğu V Programı” kapsamında hibe almaya hak kazanan “Avrupa Birliği ve Türkiye’de Mutlu Hayvancılık Projesi”nin açılış toplantısına hoş geldiniz.

Projemizin konusu, çiftlikte ve taşıma sırasında hayvan refahının sağlanması. Hayvan refahı, hayvanların yaşam kalitesini vurgulayan, fiziksel ve zihinsel sağlıklarını, refah ve mutluluklarını ve uzun yaşamı içeren bir kavram. Sektörümüz açısından sözünü ettiğimiz ise büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar; yani sığırlar, koyunlar ve keçiler.

Hayvan hakları ve refahı alanındaki en önemli uluslararası metin olan Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi, 1978 yılında ilan edildi. Günümüzde hayvan refahı, üreticilerin verimliliğini artırıcı bir faktör, uluslararası kuruluşlar için de önemli bir sürdürülebilirlik kriteri. Daha yüksek konfor koşullarında yetiştirilen hayvanların daha üretken ve daha verimli  oldukları, ölüm ve yaralanma oranlarının azaldığı, bu yöndeki uygulamalarla görülüyor. Bu uygulamalardan doğan sonuç da verimliliği ile üreticiyi, ürün kalitesi ile tüketiciyi memnun ediyor. Açıkça söylemek gerekirse, hayvanına iyi bakan iyi para kazanıyor. Üretici ve tüketici refahının yolu, hayvan refahından geçiyor.

Burada çok önemli bir husus da hayvan refahının sürdürülebilir olması. Hem mesleğimizin hem de doğamızın geleceği için, çevreye duyarlı, çevresel döngüyü sağlayan sürdürülebilir hayvancılığın vazgeçilmez yönetim sistemi, sürdürülebilirlik.

Hayvan refahı, hem Avrupa Birliği’nde hem de aday ülkelerde önemli gelişmelere ve yasal düzenlemelere tabi. Uygulamada hayvan refahı üç alanı kapsıyor: taşımada hayvan refahı, çiftlikte hayvan refahı ve kesimde hayvan refahı. SETBİR’in projesinde, taşımada ve çiftlikte hayvan refahı ele alınacak.

Hayvan yetiştiriciliğinde ulaşım, hayvanın refahını etkileyen ve gerekli standartlar sağlanmadıkça strese neden olabilen önemli bir faktör. Örneğin, hayvanların, Türkiye’nin bir ucundan bir ucuna olan yolculuğunda, hayvanları dinlendirmek, kontrol etmek, beslemek ve serinletmek için en az iki istasyon gerektiriyor.

Hayvanların taşıma araçlarına yüklenmesi, yükleme ve boşaltma rampalarının özellikleri, araçta hayvan başına düşen alan, taşıma aracının özellikleri, yol ve iklim koşulları gibi faktörler refah üzerinde doğrudan bir etkiye sahip.

Çiftliklerdeki hayvan refahı ise yeterli ve kaliteli beslenme,  hayvan başına ayrılan alan, toprağın yapısı, hava kalitesi ve sıcaklık bakımından barınakların uygunluğu anlamına geliyor. Modern işletmelerde bu faktörler göz önünde bulundurulurken, küçük aile işletmelerinin sınırlı imkanları nedeniyle, Türkiye’de büyükbaş ve küçükbaş hayvan refahı yeterli seviyede değil.

Öte yandan Türkiye’de kaliteli mera alanlarının yetersizliği, yem üretimimizin dışa bağımlılığı dolayısı ile besleme süreçlerinde de sıkıntı var. Hayvan barınaklarındaki fiziki koşullarda ise geçmişe oranla iyileştirme odaklı çabalar sürüyor.

Çiftlik hayvanlarının refahının, hem hayvanların yaşamı hem de onlardan elde edilen et ve süt ürünlerinin kalitesi üzerinde önemli bir etkisi var. Bu etki, hayvanların ve ürünlerinin ekonomik değerlerine de yansıyor. Ancak hayvan refahının nasıl sağlanacağına ilişkin elimizde pratik bir kılavuz yok. Örneğin, AB ülkelerinde, Avrupa Konseyi düzenlemelerini mevzuat düzenlemeleri olarak geçirmek yerine, bu düzenlemelerin uygulanmasına ilişkin kurallar var. Sektörde hayvan refahı pratiğini artırmak ve sürdürmek için Türkiye’de de benzer bir operasyonel çerçeve oluşturulması gerekiyor.

Bu amaçla projemiz kapsamında,

-AB iyi uygulama örnekleri incelenecek, karşılaştırılacak, rehberler incelenecek ve ülkemize uyarlanacak,

-Ülkemizde hayvan refahı ile ilgili Tarım ve Orman Bakanlığı ile bir kılavuz hazırlanacak,

-Hayvan yetiştiricileri ve sınır kontrol elemanlarına yönelik eğitimler verilecek,

-Şoförlerin farkındalığının artırılması ve sürece özgü uzmanlaşmalarına yönelik bilgilendirme ziyaretleri gerçekleştirilecek,

Bir iletişim stratejisi hazırlanarak iletişim araçları geliştirilecek, proje internet sitesi ve mobil aplikasyon tasarımı yapılacak,

-AB iyi uygulama örneklerinin yerinde görülmesi amacıyla ilgili iki ülkeye ziyaret gerçekleştirilecek.

Projemiz kapsamında gerçekleştirilecek eğitim aktiviteleri ve bilgilendirme ziyaretleri, Edirne, Bursa, Balıkesir, Mersin ve Erzurum illerinde düzenlenecek. İspanyol proje ortağımız, AB iyi uygulama örneklerinin yerinde incelenmesi ve AB mevzuatının ve kılavuz örneklerinin temini konusunda destek olacak.

Ülkemizde hayvan refahı konusunda çalışmalar yapan çok değerli hocalarımız, çok değerli bakanlık temsilcilerimiz ve konuyu sahada uygulayan sektör temsilcilerimiz de bu sürece destek verecek.

Bu temsilcilerimizin bazıları birazdan sizlere konu ile ilgili daha ayrıntılı bilgiler vermek için burada sunumlar yapacak.

Bu proje sadece SETBİR’in değil, tüm sektörün projesi olacak. Projemizin her aşamasında desteklerinize, katkılarınıza ve iyileştirmeye yönelik eleştirilerinize açık olduğumuzu bilmenizi isterim.

Tekrardan açılış toplantımıza hoş geldiniz diyor, saygılarımı sunuyorum.

 

Tarık Tezel

Yönetim Kurulu Başkanı

Türkiye Süt, Et, Gıda Sanayicileri ve Üreticileri Birliği (SETBİR)